Paul Budde
  • PaulBuddeHistory.com covers the historical interests and projects of amateur historian Paul Budde; tracing the broader Budde family history back through North Germany and the Baltic region.

    His personal interest is in medieval North Western Europe. Also covered is the local history of Bucketty, NSW, Australia.

Paul Budde's History Archives

Onderwijzeres in Nederland

Annie werd geboren op 19 augustus 1919 als eerste kind van Theo Budde en Marie van Olffen. Beide ouders waren actief in het plaatselijke sociale leven. Theo had een horloge- en antiekzaak. Hij was enorm betrokken bij Ootmarsum, schreef prachtige gedichten over zijn geliefde stadje en was de voorzitter van de plaatselijke toeristenorganisatie.

Na de lagere school in Ootmarsum gaat Annie naar de MULO in Oldenzaal. Maar het vervoer met de bus is te veel en te kostbaar en er wordt een andere oplossing gezocht. Haar vader heeft uitgebreide kontakten en weet met de Zusters van Amersfoort die in Ootmarsum een internaat hebben, het zo te regelen dat Annie, voor half geld op kostschool gaat bij deze zusters op hun internaat in Bussum, waar ze de MULO voortzet. Er zal zeker wat tegenover gestaan hebben van haar vaders kant, waarschijnlijk voor de zusters in Ootmarsum, maar daar is verder niets over bekend.

Zusters van Amersfoort
De Zustersorde van Onze Lieve Vrouw was in 1804 gesticht als ‘Soeurs de Notre Dam’ voor het onderwijs en de opvoeding van arme kinderen door de inmiddels heilig verklaarde Française Juliet Billiart. In het begin van de jaren 20 in de 19de  eeuw stichtte deze orde een klooster in Amersfoort, in 1850 werd door een toevallige samenloop van omstandigheden ook een congregatie in Ootmarsum opgericht. Er werden scholen opgericht een Internaat and een pensionaat. Annie volgde hier haar lagere school onderwijs.

In Bussum voltooide zij haar MULO in 1934. Van daar verhuisde zij naar het internaat van de zusters in Amersfoort waar ze de kweekschool volgde. In 1937 haalde ze hier haar diploma oor onderwijzeres.

De crisistijd maakte het onmogelijk om betaald werk te vinden. De meeste onderwijsplaatsen werden door religieuze krachten ingenomen. Als een kwekeling met acte zorgden de zusters er voor dat ze een onbetaalde baan (tegen kost en inwoning) kreeg in Emmercompascuum. Elk weekend was het dan op de fiets naar Ootmarsum een tocht van 60 km heen en terug. Waarschijnlijk is hier al haar alom bekende ‘fietsdrift’ ontstaan! De situatie in Emmercompascuum was uiterst armoedig, een veenkolonie in Drenthe. Annie gaf les aan de MULO op het internaat van de zusters, maar ze had het hier niet al te best naar haar zin, als net afgestuurde onderwijzeres vond ze zelf dat ze beter op plaats was op een lagere school.

Na een onbetaalde periode van bijna anderhalf jaar kreeg ze een kans om wat geld te verdienen via een neef ( een zoon van haar grootmoeders zuster), heeroom Morselt in Lemelerveld. In zijn parochie was er een onderwijzeres aan de lagere school ziek geworden en Annie kon hier voor zes maanden invallen. Toen deze periode om was, regelden de zusters voor een nieuwe positie op de school in Vasse, voor het voor haar aanzienlijke bedrag van 18 gulden per maand.

Ook hier weer was het fietsen geblazen eerst tussen Ootmarsum and Lemelerveld en daarna op en neer naar Vasse, wat gelukkig wel aanzienlijk dichterbij was. Ze werkte hier toen de oorlog uitbrak. Dit leidde ook tot wat veranderingen in het onderwijs, zo gingen religieuzen niet langer voor in sollicitatie procedures en dit leverde nieuwe kansen op voor leken.

Voor het eerste kon ze echt solliciteren en zo kreeg ze een permanente positie op de lagere school in Langeveen. Ook hier weer een primitieve en vrij armoedige gemeenschap. Ze werkte hier samen met een collega, die les gaf aan een klaslokaal aan de andere kant van de deur. Toen haar collega op een gegeven moment in haar lokaal binnenstapte, maakte een van de kinderen de opmerking “ woon ie op de dell’. Het kind woonde op een boerderij waar aan de ene kant de familie leefde en onder hetzelfde dak aan de andere kant van de deur de koeien woonden op de deel.

Na de oorlog kreeg ze een baan op de Lutgerus school in Hengelo. Gedurende de week logeerde ze bij haar nicht Jo en haar man Anton van de Werf. Dit leverde ook een levenslange vriendschap op met hun dochter Marijke.

Vervolg: Hoe het allemaal begon

 

Videoclips Ootmarsum:

The town

Easter Saturday

Easter Sunday

Oldenzaal